 ASKARİS Ascaris; Ascariazis; Barsak paraziti; Helmint;
En sık görülen barsak parazitidir, ince bağırsaklarda yerleşir ve besin emilimini bozar.
Nasıl yayılır.
Askaris ince bağırsaklarda yerleşir. Yumurtaları dışkı ile dışarı atılır. Kanalizasyon sisteminin kötü olduğu koşullarda sulara ve toprağa bulaşan yumurtalar gıdalar ve sular ile diğer insanlara bulaşır. Ağızdan girdikten sonra bağırsaklara gider.Askaris yumurtaları bağırsakta açılarak parazit ortaya çıkar.
Kimlerde görülür?
Askaris dünyanın her yerinde görülür. Özellikle kanalizasyon sisteminin kötü olduğu, sanitasyon hijyen ve temizlik şartlarının kötü olduğu koşullarda daha çok görülür. İnsan dışkısı ile kirlenmiş toprak bulunan bölgelerde salgın halinde görülür. İnsandan insana bulaşmaz. Tedaviden sonra tekrarlayabilir.
Askaris ne şikayet yapar?
Askaris erişkin hastalarda çok şikayete neden olmaz hafif dispepsi ve hazımsızlık dışında şikayet görülmez. Ancak çocuklarda:
· Büyüme gelişme geriliği,
· Okul başarısında düşme,
· İştahsızlık,
· Hazımsızlık,
· Gaz,
· Karında şişlik,
· Bulantı,
· Ağızda aşırı salya ya neden olur. 
Parazitin bağırsaklara yerleşmesi için akciğerlere gidip tekrar bağırsağa gelmesi gerekir. Bu sırada öksürük atakları ve öksürükle balgamda parazit görülmesi olabilir.
Aşırı bağırsak paraziti küçük çocuklarda bağırsak tıkanmalarına yola açabilir. Bu çok acil ve ölümcül bir durumdur.
Teşhis.
Askaris teşhisi dışkının mikroskobik incelemesi ile konur. Dışkıda yumurta varlığı araştırılır. Tek bir seferde teşhis koymak zordur. Dışkı incelemesi en az 3 sefer yapılmalıdır. Bazen dışkıda parazit görülür, yada öksürük ile parazit çıkar. Bu durumda parazitin bir kaba alınarak doktora getirilmesi teşhis koydurur.
Tedavi.
Askaris ilaçlar ile kolayca tedavi edilebilir. Bir günlük tedavi yeterlidir. Aile bireylerinin de testten geçirilmesi gerekir. Şikayeti olan ancak testleri negatif olan aile bireylerine de tedavi verilebilir.
Askaris in çok yoğun görüldüğü bölgelerde okul çağı çocukları ve gebelere dışkılarına Askaris görülmese de tedavi verilebilir. Buna önleyici tedavi denir.
Korunma:
Askaris den korunmak için iyi kanalizasyon ve su sistemi kurulmalıdır. Kırsal alanlarda bu imkanların zor ulaşıldığı bölgelerde:
· İnsan dışkısı ile temastan kaçınmak,
· Toprak ile temastan sonra elleri yıkamak,
· Tuvaletten sonra elleri yıkamak,
· Yiyeceklere dokunmadan önce elleri yıkamak,
· Gıdaları uygun şekilde yıkamak, soymak ve pişirmek gerekir.
Referanslar:
3. Beers MH, Berkow R. The Merck Manual . 17th ed. West Point, PA: Merck & Co;1999.
4. Weller PF, Nutman TB. Intestinal nematodes. In: Kasper DL et al., eds. Harrisons Principles of Internal Medicine . 16th ed. New York: McGraw-Hill; 2005:1256-1257.
1. Dridelle R. Parasites. Tales of Humanitys Most Unwelcome Guests. Univ. of California, 2010. p. 26. ISBN 978-0-520-25938-6.
|
