|
DOMUZ GRİBİ NEDİR ?
Domuz gribi domuzlar arasında hızla yayılan akut solunum hastalığına sebep olan bir İnfluenza virüsüdür. Domuz gribi virüsü influenza A tipi grip virüsüdür. Domuz gribi virüsü domuzlar arasında hızla yayılan solunum enfeksiyonlarına ve ciddi kayıplara neden olur, ölüm oranı % 1- 4 arasında değişir. Virüs domuzlar arasında hava yoluyla yada temas yoluyla hızla yayılır. Domuz gribi atakları domuzlar arasında yıl içinde herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir ancak sonbahar ve kış aylarında daha sık görülür. Birçok ülkede domuz gribine karşı domuzlar aşılanmaktadır. Domuzlarda görülen İnfluenza A genellikle H1N1 tipindedir, domuzlarda ayrıca kuş gribi virüsü ve insan gribi virusleride hastalık yapmaktadır. Domuzlar birçok influenza virüsü ile aynı anda hasta olurlarsa influenza virüsları arasında gen değiş tokuşu olur. Ortaya çıkan virüs ise birçok yeni özellik kazanmış ( reassorted ) yeni bir virüstür. Her nekadar domuz gribi virüsü tipe özgü olup başka canlılarda hastalık yapmasa da nadiren ortaya çıkan bu yeni reassorted virüsler tür barajını kırarak insanlarda gribe sebep olabilmektedir. Şu sıralarda Meksika da başlayarak dünyaya yayılan domuz gribi salgınına böyle bir virüs sebep olmaktadır.
Domuz gribinin insanlar için tehlikesi nedir ?
Domuz gribinin neden olduğu salgınlar ve nadir insan domuz gribi vakaları zaman zaman görülmektedir. İnsanlarda ortaya çıkan domuz gribi vakaları genel olarak normal insan gribine benzer fakat nadiren çok ağır zatürreler ile seyreden domuz gribi vakaları da bildirilmiştir.
İnsan domuz gribi vakaları nerelerde görülür?
İnsan domuz gribi vakaları dünyanın her yerinde görülebilir en son 2005 yılında Amerika birleşik devletleri ve İspanyada görüldü. 2009 Nisan ayının başında Meksika da başlayan domuz gribi vakaları ise kısa sürede Amerika birleşik devletleri ve yeni Zelanda ya dek yayılabilmiştir.
Domuz gribi en çok kimleri etkiler ?
Domuz gribi vakaları genellikle domuz ile uğraşan insanlarda ortaya çıkar, domuz gribinin insandan insana bulaşması zordur ancak hastaya yakın bireylere yoğun temas ile bulaşabilir. Domuz gribi virüsünün değişmesi sonucu ortaya çıkan yeni ( reassorted ) virüsün ise nasıl bir salgın yapacağı tahmin edilemez.
Domuz gribinin dünyaya yayılma tehlikesi varmıdır ?
İnsanlar domuz gribi virüsüne karşı bağışık değildir. Her yıl yapılan grip aşıları da insan grip virüsüne karşıdır ve domuz gribine karşı korumaz. Eğer domuz gribi virüsü insandan insana geçebilme özelliği kazanırsa ( reassorted virus ) insanlar arasında salgınlara hatta dünya çapında salgınlara neden olabilir. Böyle bir salgının ortaya çıkışını tahmin etmek ve önlem almak mümkün değildir. Böyle bir salgının boyutunu ve vereceği hasarı da önceden tespit etmek mümkün değildir. Kolay bulaşabilen ve ağır akciğer hasarı yapabilen yeni bir virüs ( reassorted ) ortaya çıkarsa dünya çapında ağır ve ölümcül salgınlara neden olabilir . Nisan ayında Meksika da başlayarak dünyaya yayılan domuz gribi virüsü de insanlara kolayca bulaşabilmekte ve kolayca akciğer hasarı yapabilmektedir. Bu yüzden Dünya Sağlık Örgütü en üst seviyede önlemler alarak virüsün yayılmasını durdurmaya çalışmaktadır.
İnsanları domuz gribinden koruyacak bir aşı var mıdır ?
Yeni yapılan çalışmalar sonucunda domuz gribine karşı aşı üretilmiş ve kullanıma sokulmuştur. Ülkemize yakın zamanda gelmesi beklenen domuz gribi aşısının özellikle yaşlı, kalp, akciğer hastalığı olan ve risk taşıyan kişilerle birlikte sağlık personeline uygulanması gereklidir. Normal insan gribi aşıları domuz gribine karşı koruma sağlamazlar.
Domuz gribine karşı ilaç var mıdır ?
Şu anda piyasada satılmakta olan anti viral grip ilaçları domuz gribi virüsüne karşıda etkilidir. Ancak bu ilaçların etkili olabilmesi için şikayetler başladıktan itibaren ilk dört gün içinde alınmaları gerekir. Birçok domuz gribi vakası herhangi bir kalıcı hasar vermeden tedavisiz geçmektedir. Bazı grip virüsleri ise tedaviye direnmekte ve ilaçlara cevap vermemektedir. Şu sıralarda Meksika da ortaya çıkan domuz gribi vakaları virüsün insandan insana kolayca bulaşabildiği ve ağır akciğer hasarı – zatürre yapabildiğini göstermektedir. Ülkemizde henüz domuz gribi vakası tespit edilmemiştir. Teşhis konulmadan bu tür ilaçların kullanılması son derece sakıncalıdır.
|