HİPOTİROİDİ
Hashimoto Tiroiditi; Hipo aktif Tiroid; Tiroid Hormon Azlığı;
Tiroid hormonlarının azlığına bağlı hastalıktır. Tiroid bezi yeterli hormon salgılayamaz. Tiroid hormonları boyun ön tarafına bulunan tiroid bezinden salgılanır ve metabolizmayı kontrol eder. Tiroid hormonlarının azalmasına neden olan en sık hastalık Hashimoto hastalığıdır. Hashimoto hastalığı tiroid bezinin iltihabıdır, vücut kendi dokusuna savaş açar, tiroid bezi hormon üretemez hale gelir ve hipotiroidi ortaya çıkar.
Hipotiroidiye neden olan sebepler:
· Hashimoto hastalığı,
· İdiopatik tiroid atrofisi ( sebebi bilinmeyen bir şekilde tiroid bezi çalışmayı durdurur) ,
· İyot eksikliği: tiroid hormonları iyot ile yapılır iyot eksikliğinde hormonlar yapılamaz ve hipotiroidi olur. Günümüzde tuzlara iyot katıldığından nadir görülür,
· Subakut tiroidit: viral enfeksiyonları takiben ortaya çıkan tiroid iltihabıdır,
· Tıbbi tedavilere bağlı hipotiroidi: boyun bölgesinin ışınlanması yada tiroid bezinin cerrahi olarak çıkarılması yada radyoaktif iyot tedavisi sonrası tiroid bezi çalışmaz ve hipotiroidi ortaya çıkar.
· İlaçlara bağlı hipotiroidi: bazı ilaçlar ( lityum, iyot, alfa interferon, tioüre, amiodaron, interlökinler vb. ) tiroid bezinin çalışmasını durdurur ve hipotiroidi yapar.
· Hipofiz bezi kanseri,
· Tiroid kanseri ve tiroid enfeksiyonlarına bağlı hormon yetmezlikleri görülebilir.
Hipotiroidi kimlerde görülür? 
Tiroid hormon azlığı herkezde ve her yaşta ortaya çıkabilir. En tehlikeli olanı doğumsal tiroid azlığıdır, zamanında tedavi edilmezse ağır zeka geriliği ve gelişme geriliğine sebep olur. İleri yaşlarda ortaya çıkan tiroid azlığı en sık
· Yaş: hipotiroid ileri yaşlarda özellikle 65 yaş üstünde sık görülür,
· Cins: hipotiroidi kadınlarda erkeklerden daha sıktır,
· Multiglandular otoimmun hastalıklar ile birlikte sık görülür yani diyabet ve diğer hormon hastalıkları ile sık görülür,
· Ailede hipotiroidi olan kişilerde sık görülür,
· Diğer otoimmün hastalıklar ile birlikte sık görülür özellikle
o Pernisiyöz anemi,
o Tip 1 diyabet,
o Paratiroid bezi hastalıkları,
o Romatoid artrit,
o Lupus ile birlikte tiroid hormon azlığı sık görülür.
Hipotiroidi ne şikayete neden olur?
Hipotiroid işikayetleri yıllar içinde yerleştiğinden tanı koymak zordur. En sık görülen şikayetler:
· Halsizlik,
· Çabuk yorulma,
· Takatsizlik,
· Sürekli oturma yatma isteği,
· Depresif ruh hali,
· Sabah yorgun kalkma,
· Gün içinde uyuklama,
· Ödemli yüz,
· Ciltte kuruluk,
· Saç dökülmesi, saçlarda zayıflık ve kırılma,
· El ve ayaklarda şişme,
· Soğuğa tahammülsüzlük yazın bile hırka giyme,
· Kilo alma,
· Kabızlık,
· Sürekli ağrı hissi, 
· Hafıza kaybı, hatırlama güçlüğü, unutkanlık,
· Konsantrasyon güçlüğü,
· Sinirli, kavgacı hal,
· Görme bozukluğu,
· Kısırlık ( hipotiroidi her iki cinste de önemli kısırlık sebebidir),
· Adet düzensizliği.
· Hormon azlığı devam ederse
o Kalp ritminde yavaşlama,
o Soluk almada güçlük,
o Vücut ısısında düşme,
o Koma yada komaya benzer derin uyku hali, görülebilir.
Hipotiroidi tanısı nasıl konur:
Hastanın şikayetleri ve muayene bulguları teşhise yardımcıdır ancak kesin teşhis laboratuar testleri ile konur. Hipotiroid idüşünülen her hastadan aşağıdki testler istenmelidir :
· TSH ( Tiroid Stimulan Hormon),
· T3 ( Triiodotrionin),
· T4 (Tetraiodotrionin),
· Free T3,
· Free T4,
· Tiroid otoantikorları
o Anti TG
o Anti TPO.
Tiroid sintigrafisi ve tiroid ultrasonu ayırıcı tanıda yardımcı olur.
Hipotiroidi tedavisi: 
Tiroid hormonu saf olarak üretilmekte ve hastaların tedavisinde kullanılmaktadır. Hashimoto hastalığının erken dönemlerinde spesifik bir tedavi yoktur. Ancak hastaların neredeyse tamamnında hipotiroidi gelişir. Hipotiroidi tedavisinde levotiroksin yada triiodotrionin ile eksik olan T3, T4 hormonu yerine konarak tedavi sağlanır.
Korunma:
Hipotiroididen korunmak için sıklıkla tiroid testleri yapılmalıdır. Özellikle her doğan bebek için doğumda topuktan kan alıp tirpoid hormonuna ba kmak yasal bir zorunluluktur. Ayrıca
· 50 yaşından itibaren her 5 yılda bir,
· Eğer
o Tip 1 diyabet,
o Kısırlık ve
o Bazı ilaçları kullananların hipotiroidi açısından sık sık test edilmeleri gereklidir.
Referanslar:
5. American Association of Clinical Endocrinologists. AACE medical guidelines for clinical practice for the evaluation and treatment of hyperthyroidism and hypothyroidism. Endocrine Practice . 2002;8:457-469.
6. Braunwald E. Harrisons Principles of Internal Medicine. 15th ed. New York, NY: McGraw Hill; 2001.
7. Escobar-Morreale HF, Botella-Carretero JI, Escobar del Rey F, et al. Treatment of hypothyroidism with combinations of levothyroxine plus liothyronine. J Clin Endocrinol Metab . 2005;90:4946-4954.
9. Roberts CG, Ladenson PW. Hypothyroidism. Lancet . 2004;363:793-803.
10. Surks MI, Ortiz E, Daniels GH, et al. Subclinical thyroid disease: scientific review and guidelines for diagnosis and management JAMA . 2004;291:228-238.
|
