|
Kızamık
Measles; Rubeola; Morbili
- Kızamık viral, çok bulaşıcı, döküntüler ile seyreden bir hastalık dır.
- Solunum yoluyla havadan bulaşır, tüm vücuda yayılır.
- İlk kez 7. yüzyılda tanımlanmış.
- Aşı öncesi dönemde çocukluk çağının en yaygın hastalığı idi.
- Aşısı 1963 de bulundu.
- Halen az gelişmiş ülkelerde sık görülür ve ölüm oranı yüksektir.
- Kızamık virüsü ısı ve ışıkta hemen ölür, insan vücudu dışında uzun süre canlı kalamaz.
- İnsandan başka canlıda hastalık yapamaz. Sadece insandan insana bulaşır.
KIZAMIK HAKKINDA
- Reservoir ( kaynak ) İnsandır.
- Nezaman görülür: Kış sonu ilkbahar aylarında görülür.
- Nasıl bulaşır: Solunum yoluyla havadan bulaşır.
- Kime bulaşır: Bütün insanlara bulaşabilir yaş cins ayrımı yapmaz.
- Bulaşması: Döküntüler başlamadan 4 gün önce ve döküntüler solduktan 4 gün sonraya kadar bulaşıcıdır.
- Bağışıklık: 1- Aşı ile 2- hastalığı geçirerek bağışıklık kazanılır.
KİMLER KIZAMIK İÇİN RİSK ALTINDADIR 
- Öğrenciler
- Uluslar arası seyahat edenler
- Sağlık çalışanları kızamık için risk altındadır.
NEZAMAN KIZAMIKDAN ŞÜPHELENELİM ?
- 3 günden uzun süren generalize döküntü varsa,
- 38,3 derecenin üstünde ateş varsa ve aşağıdakilerden en az birtanesi
- Öksürük yada burun akıntısı yada konjoktivit den en az birtanesi var ise kızamıkdan şüphelenmek gerekir.
KIZAMIK NASIL BULAŞIR ?
- Virüs solunum yoluyla havadan bulaşır.
- Boğazda çoğalarak lenf bezlerine yerleşir.
- Bulaştıktan 2 – 3 gün sonra tüm vicuda yayılır.
- Bulaştıktan 5 – 6 gün sonra tüm dokulara yerleşir ve döküntü, ateş başlar.
KIZAMIK ŞİKAYETLERİ
- Kuluçka dönemi 10 – 12 gündür.
- Hastalık üşüme, tireme ile ateşin 38,3 dereceye çıkması ile başlar, hastada grip şikayetleri vardır, daha sonra döküntü başlar.
- Kızamıkta genellikle aşağıdakilerden biri vardır:
- Konjoktivit (gözlerde kızarıklık),
- Burun akıntısı,
- Öksürük.
KIZAMIK DÖKÜNTÜSÜ
- Döküntü şikayetler başladıktan 2-4 gün sonra başlar ve 14 gün sürer.
- Kızamık döküntüsü yüz ve boyundan (kulak arkası) başlayarak kollara bacaklara doğru yayılır.
- Kırmızı, ciltten hafif kabarık ve basmakla solan döküntülerdir.
- Avuç içi, ayak tabanı ve ağız içinde de döküntü görülmesi önemlidir.
- Küçük döküntüler daha sonra birleşerek büyür.
- Döküntüler başladığı yerden başlayarak solar, esmerleşir, pullanır ve kaybolur
KIZAMIK KOMPLİKASYONLARI NELERDİR ?
Komplikasyon %
İshal 8
Orta kulak iltihabı 7
Zatürre 6
Beyin iltihabı 0,1
Hastaneye yatış 18
Ölüm 0,2
Kızamık komplikasyonu 5 yaş altı ve 20 yaş üstünde artar.
KIZAMIK TEŞHİSİ NASIL KONUR ?
- Kızamık teşhisi
- Boğaz örneği, kan veya idrardan virüs tespiti.
- Kanda kızamık antikorlarının tespiti.
- Boğaz, idrar ve örneklerde PCR ile virüs tespiti ile konur.
2000 Lİ YILLARDA KIZAMIK
- Salgınlar görülmüyor.
- Nadir tek tek vakalar görülüyor.
- Vakalar genellikle erişkin.
- Vakalar genellikle yurt dışı ve aşılamanın şüpheli olduğu ülkelerle ilgili.
- Ülkemizde 2011 Ocak ayında 2 erikin vaka görülmüştür.
ATİPİK KIZAMIK NE DEMEK ? 
- Çok hafif seyirli, veya
- Çok ağır seyirli veya
- Şok tablosuyla seyreden kızamık veya
- Kanamalar ile seyreden kızamık tabloları atipik kızamık diye adlandırılır.
KIZAMIK AŞISI
- Canlı atenüe virüs aşısıdır.
- % 95 etkilidir.
- Hayat boyu koruma sağlar.
- 2 doz yapılır.
- Kızamık Kızamıkcık Kabakulak ile birlikte yapılır. ( karma aşı = MMR aşısı )
- 12 ay üstü ve aşılanmamış erişkinlere yapılır.
- İlk doz genellikle 18. ayda
- 2. doz 4- 6 yaş arasında yapılır.
KIZAMIK AŞISINA BAĞLI YAN ETKİLER NELERDİR ?
- Ateş 5%-15%
- Döküntü 5%
- Eklem şikayetleri 25%
- Thrombocytopenia <1/30,000 doz da bir
- Parotit nadir
- Sağırlık nadir
- Ansefalit <1/1,000,000 doz da bir.
KIZAMIK AŞISI KİMLERE YAPILMAZ
- İlk dozda kızamık aşısına karşı ağır alerjik reaksiyon olmuş ise.
- Hamilelik varsa.
- İlaca veya hastalığa bağlı bağışıklık bozukluğu varsa.
- Akut hastalık hali varsa kızamık aşısı yapılmaz.
KIZAMIK TEDAVİSİ
- Kızamığın tedavisi yoktur.
- Birçok kızamık vakası yatak istirahatı ve destek tedavisi ile düzelir.
- Destek tedavisinde ateş düşürücü ilaçlar, öksürük kesici ve bronş açıcı ilaçlar ile vitamin A takviyesi yapılır.
KIZAMIK KOMPLİKASYONLARI VE TEDAVİSİ ?
- Hastalığın düzelme döneminde tekrar ateşin çıkması yada ateşin 4. günden itibaren halen yüksek devam etmesi,
- Kuru öksüsüğün yerine balgam çıkartan dolu öksürük başlaması ve iltihabi balgam,
- Kulak ağrısı, başağrısı başlaması komplikasyon işaretidir.
- İmmun sistemi bozuk hastalarda komplikasyon riski de fazladır.
- Akciğer tutulumu: zatüre, bronşit,
- Orta kulak iltihabı,
- Sinüzit,
- Beyin tutulumu : ansefalit, Kızamık hastalığının komplikasyonlarıdır.
Kızamık komplikasyonlarının tedavisinde antibiyotik gerekebilir. Yukarıdaki şikayetlerin varlığında hastanın doktora götürülmesi gerekir.
Kızamık aşı ile önlenebilen bir hastalıktır.
Referanslar:
5. Bellini WJ, Rota JS, Lowe LE, et al. Subacute sclerosing panencephalitis: more cases of this fatal disease are prevented by measles immunization than was previously recognized. J Infect Dis . 2005 Nov 15;192(10):1686-93.
6. Berkow R. The Merck Manual of Medical Information . 17th ed. New York, NY: Simon and Schuster, Inc; 2000.
8. Kassianos G. Vaccination for tomorrow: the need to improve immunisation rates. J Fam Health Care . 2010;20(1):13-6.
9. Peter G, Gardner P. Standards for immunization practice for vaccines in children and adults. Infect Dis Clin North Am . 2001;15:9-19.
10. Red Book: 2003 Report of the Committee on Infectious Diseases . 26th ed. Washington, DC: American Academy of Pediatrics; 2003.
|
