|
PROSTAT BÜYÜMESİ
 BPH; BPB; İyi Huylu Prostat Büyümesi; Benign Prostat Hipertrofisi; Prostatizm;
Prostat bezinin iyi huylu büyümesi sonucu ortaya çıkan şikayetlerdir. Prostat bezi mesane çıkışında yer alan sadece erkeklerde bulunan ceviz büyüklüğünde ve lastik top kıvamında olan bir salgı bezidir. İçinden idrar kanalı geçer. Sperm sıvısına salgı yapmakla görevlidir. Her prostat büyümesi şikayete neden olmaz. İdrar kanalını tıkarsa şikayete sebep olur. İyi huylu prostat büyümesi kansere bağlı büyüme değildir.
İyi huylu prostat büyümesi neden olur?
Sebebi tam olarak bilinmemektedir ancak erkek hormonlarının düşmesine bağlı olduğu düşünülmektedir. Yaş ilerledikçe prostat büyür. Büyüyen prostat içinden geçen idrar kanalını daraltır. Kanal daraldıkça şikayetler ortaya çıkar.
Prostat büyümesi kimlerde olur?
Hastalık 5o yaş üstü erkeklerde görülür. Yaş arttıkça görülme sıklığı da artar.
· 30 – 45 yaş gurubunda %8,
· 45 – 60 yaş gurubunda %40 - 50,
· 80 yaş üstünde %80 oranına prostat büyümesi görülür ancak her prostat büyümesi şikayete neden olmaz.
İyi huylu prostat büyümesi ne şikayete neden olur?
Prostat büyüdükçe içinden geçen idrar kanalını daraltır. Darlık arttıkça şikayetler ortaya çıkar, en sık görülen şikayetler:
 · İdrara başlamakta güçlük,· İdrar akımında zayıflık,
· Çatallı işeme,
· İdrar sonunda damlama,
· İdrar yapınca rahatlayamama,
· İdrar tutmakta zorluk,
· Sık idrara gitme,
· Gece idrara kalkma,
· İdrar kaçırma ( son anda idrar kaçırma ),
· Karın alt tarafında huzursuzluk hissi en sık görülen şikayetlerdir.
Hastalarda mesane tam olarak boşalamadığından idrar yolu enfeksiyonları da sık görülür.
Teşhis:
Hastanın şikayetleri ve muayene bulguları teşhise yardımcı olur. Hastanın yaşı, şikayetler, parmakla muayene çok değerli bilgiler verir.
Benign prostat büyümesinde aşağıdaki testler istenir:
· İdrar tahlili,
· İdrar kültürü,
· PSA ve Serbest PSA : genellikle prostat kanser takibinde kullanılır. Ancak prostat büyümelerinde de PSA artar. Değerlendirme için PSA ve Serbest PSA değerlerine bakılmalıdır.
· Üroflowmetri,
· Ultrason,
· Sistoskopi.
PSA: Prostat Spesifik Antijen ( PSA) prostat bezinden salgılanan bir proteindir. Kanda PSA değerinin yüksek olması hem prostat kanseri hemde Benign prostat büyümelerinde görülür.
Tedavi:
Hafif prostat büyümeleri tedavi gerektirmez. Tedavi tıkanıklığın derecesine ve hasta şikayetlerine bağlı olarak düzenlenir.
İlaç tedavisi:
· 5- alfa redüktaz inhibitörleri: idrara başlamada zorluk, idrar tutmakta zorluk ve sık idrara gitme gibi şikayetleri azaltır ( finasterid, dutasteride),
· Alfa bloker ilaçlar: tıkanıklığı ve şikayetleri azaltır, idrar akışını arttırır (tamsulosin, alfuzosin, dokzazosin, terazosin),
· Antimuskarinik ilaçlar: mesane kaslarını gevşetir, sık idrara gitme ve idrara başlamakta zorluk şikayetlerini azaltır (oxybutryn, solifenacin, tolterodin, darifenacin, toruspin, fesoterodin ) en sık kullanılan ilaçlardır.
Her bir ilaç gurubunun değişik etkileri vardır. İlaçlardan bir kısmı impotans ve erektil disfonksiyona neden olabilir. Alfa bloker ilaçlar tansiyon düşmesine, baş dönmesine, burun akıntısına sürekli gribal şikayetlere neden olabilir. Antimuskarinik ilaçlar ağız kuruluğuna, kabızlığa, sersemlik haline ve idrar kesesini boşaltmada sıkıntıya sebep olabilirler.
Eğer benign prostat büyümesi var ise içinde dekonjesan olan antigribal ilaçlar kullanılmamalıdır. Özellikle içinde PSÖDOEFEDRİN olan ilaçlar kullanılmamalıdır. Şikayetlerin artmasına ve ani tıkanmaya neden olur.
Cerrahi tedavi:
ilaçların yetmediği durumlarda darlık cerrahi olarak düzeltilir.
· Küçük cerrahi girişimler: bunlara minimal invaziv girişimler de denir.
o Transüretral Mikrodalga Termoterapi ( TUMT): penis ucundan girilerek fazla prostat dokusu yakılarak darlık açılır.
o Transüretral İğne Ablasyonu ( TUNA) : penis ucundan girilerek iğne ile prostat küçültülür ve darlık açılır. Küçültmede radyofrekans dalgalar kullanılır.
o Trasüretral Lazer Tedavisi: penis ucundan girilerek lazer ile fazla dokunun alınması ve darlığın açılmasıdır.
· Cerrahi girişimler:
o Transüretral cerrahi prostat rezeksiyonu ( TURP) : penisten girilerek prostatın büyümüş kısmı cerrahi olarak çıkartılır.
o Transüretral prostat insizyonu (TUİP): penisten girilerek mesane prostat bağlantısı ince kesiler ile açılır, üretra girişi genişletilir.
o Açık cerrahi: karın açılarak prostat çıkarılır.
o Prostat stent ‘i: prostat içine çelik boru konarak daralması önlenir. Uzun dönemde pek faydalı değildir.
Alternatif tedavi yöntemleri:
aşağıdaki doğal ilaçlar prostat büyümelerinde en sık kullanılmış olanlardır ilaç değillerdir, herkez de aynı etkiyi yapmazlar:
o Saw palmetto: sonuçlar farklıdır, kimi hastalar fayda gördüklerini söyler.
o Beta- Sitosterol: bazı şikayetleri azalltığı bildirilmiştir, herkez de aynı etkiyi yapmaz,
o Pygeum: bazı şikayetleri azaltır, herkez de aynı etkiyi yapmaz.
Prostat büyümesi kanser değildir ve yaş ile birlikte doğal olarak birçok erkekte ortaya çıkar. Her prostat büyümesi şikayete neden olmaz.
Referanslar:
5. Berkow R, et al. The Merck Manual of Medical Information . 17th ed. Simon and Schuster, Inc.; 2000.
7. Fagelman E, Lowe FC. Saw palmetto berry as a treatment for BPH. Rev Urol . 2001 Summer;3(3):134-8.
8. Fried NM. New laser treatment approaches for benign prostatic hyperplasia. Curr Urol Rep . 2007 Jan;8(1):47-52.
10. Greco KA, McVary KT. The role of combination medical therapy in benign prostatic hyperplasia. Int J Impot Res . 2008 Dec;20 Suppl 3:S33-43.
11. Marberger M. Drug insight: 5-alpha-reductase inhibitors for the treatment of benign prostatic hyperplasia. Nat Clin Pract Urol . 2006 Sep;3(9):495-503.
14. Roehrborn CG, Siami P, Barkin J, et al; CombAT Study Group. The effects of combination therapy with dutasteride and tamsulosin on clinical outcomes in men with symptomatic benign prostatic hyperplasia: 4-year results from the CombAT study. Eur Urol . 2010 Jan;57(1):123-31. Epub 2009 Sep 19.
16. Ulbricht C, Basch E, Bent S, et al. Evidence-based systematic review of saw palmetto by the Natural Standard Research Collaboration. J Soc Integr Oncol . 2006;4(4):170-86.
17. 10/7/2011 DynaMed's Systematic Literature Surveillance DynaMed's Systematic Literature Surveillance: Barry MJ, Meleth S, Lee JY, et al. Effect of increasing doses of saw palmetto extract on lower urinary tract symptoms: a randomized trial. JAMA. 2011;306(12):1344-1351.
|
