ÜLSERATİF KOLİT 
Kolit; Kolitis ülseroza; İltihabi barsak hastalığı.
Ülseratif kolit kronik iltihabi barsak hastalığıdır. Barsakda iltihap ülser kanama atakları ile seyreden kronik iltihaplara neden olur. İltihabi barsak hastalığıdır. İltihabi barsak hastalıkları iki tanedir: ülseratif kolit ve kron hastalığı. Bu hastalıklarda genetik ve ailesel bir eğilim vardır. Hastalık kesintisiz kolon ülseri şeklidedir. Arada iyi bölümler yoktur. İltihabi barsak hastalığına yakalanmış kişilerde kolon kanseri görülme şansı yüksektir. Her iki hastalık da beyaz tenlilerde ve sanayileşmiş ülkelerde daha fazla görülür. Cins ayrımı yapmaz erkek kadın eşit tutulur. Her yaşta görülse de hastalar genellikle 15 – 35 yaşında teşhis edilirler, çok az bir hastada teşhis 50-70 yaşında konur. Çocuk yaşta ortaya çıkan vakalarda büyüme gelişme geriliği sık görülür. Ülseratif kolit hastalarında kolon kanseri daha sık görülür.
Sebebi nedir?
Ülseratif kolit hastalığının sebebi belli değildir. İmmün sistemin aşırı cevap vermesine bağlı olarak barsakların hasar görmesi olarak kabul edilir. İltihabi barsak hastalıkları ailesel ve genetik bir özellik taşır. Yani ailede var ise sizde de ortaya çıkma ihtimali yüksektir. Mikrobik olduğu iddia edilmiş ancak kanıtlanmamıştır.
Şikayetler:
Ülseratif kolit ataklar halinde seyreder, arada iyilik dönemleri görülür, en sık görülen şikayetler:
· İshal, kanlı ishal,
· Kramp tarzında karın ağrıları,
· Rektal kanamalar,
· Kansızlık,
· Kilo kaybı,
· Yorgunluk, çabuk yorulma,
· Bulantı,
· Ateş tir.
Hastalık anüsten başlayıp kalın barsağın üst kısımlarına doğru ilerler. En tehlikeli komplikasyon toksik megakolon dur. Barsağın bir bölümünün felç olması sonucu ani karın ağrısı, şişme ve ateş ile ortaya çıkan çok acil ve ölümcül tablodur.
Teşhis: 
Hasta şikayetleri ve muayene bulguları teşhise yardımcıdır. Kan ve dışkı testleri yapılır, baryumlu mide barsak filmleri değerli bulgular verir. Kesin tanı kolonoskopi ile alınan parçanın patolojik incelemesi ile konur.
Ülseratif kolit teşhisine yardımcı olan kan testleri:
-
pANCA (Perinükleer antinötrofilik sitoplazmik antikor ): Ülseratif kolit hastalarının yarısında pozitiftir.
-
ASCA (Saccharomyces cerevisiae antikorları), IgG ve IgA: ülseratif kolit hastalarının dörtte birinde pozitif bulunur.
Hastalığın takibi sırasında
· Dışkı testleri,
· Kan sayımı,
· Demir, TDBK,
· Sedimantasyon ve
· CRP takibi yapılmalıdır.
Tedavi:
Ülseratif kolit hastalığının tedavisinde ilk basamak diet değişikliğidir: şikayetleri arttıran gıdaların kesilmesi istenir. Her hastada farklı olsa da ortak özellikler olarak:
· Kümes ürünleri,
· Sera ürünleri ve
· Yüksek fiber içeren ürünler Ülseratif kolit şikayetlerini arttırdığı için ilk etapta kesilir.
İkinci etapta ilaç tedavisi gelir. Aşağıdaki ilaçlar Ülseratif kolit tedavisinde kullanılır:
· Aminosalisilatlar: sülfosalazin, mesalazin, olsalazin, vb,
· Anti İnflamatuar ilaçlar: prednizon, metilprednizon, budesonide, vb,
· İmmün modifiye ilaçlar: azatiopürin, 6-merkaptopürin, cyclosporin, vb,
· TNF – inhibitörleri : infliximab, adalimumab, etanercept, certolizumab, golimumab, vb,
· Antibiyotikler: metronidazole, ampicilin, ciprofloksasin, vb,
İlaçlar ile kontrol edilemeyen Ülseratif kolit hastalarında iltihaplı barsak kesiminin cerrahi olarak çıkarılması gerekebilir. Cerrahi olarak çıkarılsa da hastalık alevlenebilir. Ülseratif kolit hastalığına bağlı tıkanma ve fistüllerde de cerrahi onarım gerekmektedir.
Ülseratif kolit hastalığının yan etkileri tedavi almayan hastalarda daha sık görülür. En sık görülen yan etkiler:
· Artrit : eklem iltihapları;
o Kalça, diz, omuz, bilek gibi büyük eklemleri tutan ve biri düzelip diğeri başlayan kronik eklem iltihaplarıdır.
· Göz iltihapları,
· Karaciğer iltihapları,
· Böbrek taşları,
· Deri döküntüleri,
· Kemik erimesi,
· Kolon kanseri dir.
Referanslar:
6. Goroll AH, Mulley AG, Mulley AG Jr. Primary Care Medicine . 4th ed. Philadelphia, PA: Lippincott Williams & Wilkins; 2000.
9. Yamada T, Alpers DH. Textbook of Gastroenterology . 4th ed. Philadelphia, PA: Lippincott Williams & Wilkins; 2003.
