|
24 SAATLİK İDRARDA SERBEST KORTİZOL
24 Saatlik İdrarda Kortizol; İdrarda Serbest Kortizol,
 Test idrarda çıkan serbest kortizol miktarını ölçer. 24 saatlik idrarda bakılır. Kortizol böbrek üstü bezlerinden salgılanan steroid hormondur. Gün içinde artıp azalır. Sabah 6-8 arası en yüksek olduğu dönemdir. Gece yarısı en düşük olduğu dönemdir. 24 saat boyunca idrarda atılan miktarı laboratuar testi ile ölçülür. Kortizol vücudun birçok sistemini etkiler özellikle. · Kemikler,
· Dolaşım sistemi,
· Kan şekeri,
· İmmün sistem,
· Yağ metabolizması,, karbonhidrat ve protein metabolizması,
· Sinir sistemi,
Kortizol strese karşı verilen cevapta önemli bir hormondur. Laboratuar testi vücuttaki kortizol miktarını göstermek açısından önemli bir testtir. Cushing ( kuşing ) hastalığında kortizol çok artarken böbrek üstü bezlerinin yetmezliğinde (Addison hastalığı ) kortizol miktarı çok düşer. İdrarda serbest kortizol miktarı bu hastalıkların teşhisinde kullanılan bir testtir.
Bazı ilaçlar testin sonucunu bozar:
· Glukokortikoid ilaçlar ( kortizonlu ilaçlar),
· Lityum,
· Diüretik,
· Ketokonazol,
· Östrojen,
· Trisiklik antidepresanlar sonucu bozar.
Ayrıca ciddi psikolojik ve fiziksel stres sonucu bozar.
Doğru sonuç için aralıklarla testin 2- 3 kez tekrarlanıp ortalamasının alınması daha doğru sonuç verir.
Normal değerler:
Erişkinde: 10-100 mcg/24h
Hafif Cushing sendromlarında normal ve normale yakın sonuçlar görülebilir. Bu durumda ACTH stimulasyon veya Deksametazon süpresyon testleri yapılır.
İdrarda serbest kortizolu arttıran sebepler:
· Cushing sendromu: hipofiz besinden bağımsız,
· Cushing hastalığı: hipofize bağımlı,
· Yalancı Cushing,
· Eksojen Cushing,
· Ağır depresyon,
· ACTH salgılayan tümör.
İdrarda serbest kortizolu düşüren sebepler:
· Addison hastalığı ( böbrek üstü bezi yetmezliği ),
· Hipopituitarizm,
· Konjenital adrenal hiperplazi,
Referanslar:
1. Stewart PM. The adrenal cortex. In: Kronenberg HM, Melmed S, Polonsky KS, Larsen PR, eds. Williams Textbook of Endocrinology. 11th ed. Philadelphia, PA: Saunders Elsevier; 2008: chap 14.
2. Melmed S, Kleinberg D. Anterior pituitary. In: Kronenberg HM, Melmed S, Polonsky KS, Larsen PR, eds. Williams Textbook of Endocrinology. 11th ed. Philadelphia, PA: Saunders Elsevier; 2008: chap 8.
|
