Seyahat Edilen Yerdeki Doğa Koşullarına Bağlı Oluşan Seyahat Hastalıkları

SICAK ÇARPMALARI

Sıcak çarpmaları ısının atılamaması sonucu ortaya çıkar. Sıcak çarpmaları sıklıkla kalabalık şehir gezileri sırasında, yaşlı veya şişman insanlar arasında sık görülür.

Yaşlılık ve çocukluk çağı,
su kayıpları,
alkol,
kronik hastalıklar,
bazı deri hastalıkları,
bazı ilaçlar,
şişmanlık sıcak çarpmalarına meyli arttırır.

Özellikle rutubetin yüksek olduğu bölgelerde terlemeyle fazla miktarda su ve tuz kaybedilir, vücudun ortama alışması ( aklimatizasyon ) birkaç gün alabilir. İlk başta sıcak nedeniyle cilt damarlarında biriken kan ısıyı atmaya çalışır bu sırada sıcağa bağlı baygınlık atakları ( ortostatik hipotansiyon ) görülebilir. Çocuklarda ısıyı ayarlamak zor olduğundan sıcağa karşı daha hassastırlar. Vücut terleme miktarını, ter içindeki tuz miktarını, kalp atım hızını, dolaşan kan miktarını ve metabolizmasını ayarlayarak 8-10 gün içinde ortama adapte olur. Adaptasyon istirahatle olmaz, adaptasyon için giderek artan dozlarda hafif egzersizler yapılarak ortamda aktiviteye alışılmalıdır. Aklimatizasyonun sağlandığını gösteren en önemli ip ucu sıcak ortam altındaki aktivitelerde terleyebilmektir. Terleyememek veya aşırı terlemek uyumsuzluğu gösterir.
Sıcağa bağlı baygınlıklar kalp, akciğer hastaları ve diüretik kullanan kişilerde daha sık görülür, bu durumdaki hasta olduğu yere yatırılmalı ayakları havaya kaldırılmalı solunum yolu açılmalı ve uygun ortama taşınmalıdır. Sıcak ödemleri vücudun su ve tuz tutmasına bağlı özellikle ayaklarda ortaya çıkan şişliklerdir. Şişman kadınlarda daha fazla görülür ve adaptasyon sonrası otradan kalkar. Sıcak çarpmalarının en sık görülen şekli sıcak yorgunluklarıdır, hasta terli ve halsizdir, su ve tuz kayıplarının karşılanmasıyla şikayetleri geriler. Sıcak çarpmalarının ilk bulguları olan baygınlık, ödem ve yorgunluk halleri aklimatizasyonla düzelir.
Sıcak çarpmalarının bir sonraki basamağı sıcak kramplarıdır. Özellikle sıcak altında aşırı fizik aktiviteyi takiben veya sıcak yorgunluğu olan hastaya sadece su verilmesi ( tuz verilmemesi ) sonucu ortaya çıkar, tuz kaybının su kaybından fazla olduğu durumlarda ortaya çıkar ve ağrılı kas spazmlarıyla karakterizedir, hasta aşırı terlidir, bitkindir, ateşi yoktur. Tuz kaybının yerine konmasıyla düzelir.
Sıcak çarpmalarının bir sonraki basamağı sıcak bitkinliğidir. Terleme sonucu aşırı su kaybı nedeniyle vicudun kan dolaşımı bozulmuştur, hasta bitkin görülür, başdönmesi, başağrısı, bulantı, kusma, kalp ve solunum sayısında artma, tansiyon düşüklüğü vardır, aşırı terlidir ve ateşi vardır.Hastanın istirahati ve sıvı kaybının serumla karşılanması en iyi tedavi yoludur.
Sıcak çarpmalarının bir ileri safhasında sıcak inmesi görülür, vicudun ısı merkezinin iflasıdır. Aşırı terleme ve su, tuz kaybı sonucu ortaya çıkar, hastanın ateşi 40 derecenin üstündedir, cilt kurudur, kızarıktır, bilinç bulanıklıkları, hallusinasyonlar, kişilik değişiklikleri, sara atakları ve nörolojik bozulmalar görülür. Çok acil durumdur, hastanın su kaybı serumla karşılanmalıdır. Bu süre içinde hasta soyulmalı vicudu soğutulmalı ( ıslatma veya vantilatör ile ) ağızdan su içmeye zorlanmamalıdır.
Çocuklar, yaşlılar, gebeler ve şikayetlerini ifade edemeyen insanlar sıcak çarpmalarına karşı hassas ve aday insanlardır. Bu tür insanların klimatizasyonu bozuk, direk güneş ışığı alan, sıcak ortamlarda ( hamam gibi ) bırakılmamaları gerekir. Kapalı bir arabada güneş altında geçirilen bir saat bile bir çocuğun sıcak çarpmasından hayatını kaybetmesi için yeterli olabilir.
Kısa süreli seyahatler aklimatizasyon için yeterli zaman sağlayamazlar bu nedenle sıcak çarpmalarından korunmak gerekir, bu amaçla
özellikle yaşlı, gebe, çocuk ve şikayetini anlatamayan insanların ;
yeterli su ve tuz almalarının sağlanması
sıcak ortamlarda uzun süre bırakılmamaları
aşırı aktivite ve egzersizlerden uzak tutulmaları
sık sık serin ortamlarda dinlendirilmeleri gerekir.
Giysiler tek katlı
ter emici
açık renkli,
hava dolaşımı sağlayacak kadar bol olmalıdır.