|
Seyahat Edilen Yerin Mikrobik Yapısına Bağlı Oluşan Seyahat Hastalıkları
SITMA
Sıtma yılda 2 milyona yakın can alan ölümcül bir mikrobik hastalıktır. Afrika, Asya , Orta Amerika gibi dünyanın belli bölgelerinde bulunur.Hastalık dişi anofel cinsi sivri sineklerle bulaşır, sivri sinekler güneş batışından doğuşuna kadar aktiftirler. Sivri sinekler 2000 metre üstünde pek barınamadıklarından bu yükseklikler üstünde sıtma riski düşüktür. Sıtma parazitinin 4 çeşidinden en tehlikeli olanı Falciparum sıtmasıdır, giderek ilaçlara direnç kazandığından bu parazite karşı ilaçla dahi korunmak zorlaşmaktadır.
Hastalık sivrisinek ısırığıyla insana bulaştıktan sonra karaciğerde olgunlaşır ve kana karışır 2 veya 3 gün aralarla gelen üşüme titreme terleme halsizlik nöbetleriyle karakterize sıtma nöbetlerine neden olur. Hastalık kapıldıktan sonra sıtmanın ortaya çıkması 2 hafta ile aylar arasında bir süreyi bulabilir.
Hastalığın ilk ve en önemli klinik bulgusu ateş olduğundan bu riskli bölgelere seyahat edenlerin her ateşli hastalığında akla sıtma gelmelidir. Sıtmadan ölümlerin hemen hepsi Falciparum sıtmasına bağlıdır, hastalık kısa sürede ölümle sonuçlanabilir. Ölümle sonuçlanmayan vakalarda koma ve böbrek yetmezlikleri sık görülür. Uluslararası seyahatlerde sıtmaya karşı uyarı yapılması esastır günümüzde afrikanın artan turistik özellikleri nedeniyle bu bölgelere seyahatler artmıştır.
Sıtmanın günümüz tıbbında aşısı yoktur, riskli bölgelere seyahat edenler sıtmaya karşı ancak ilaçla korunabilmektedirler, unutulmamalıdır ki ilaçlar dahi sıtmaya karşı % 100 koruma sağlayamazlar. Bu nedenle bu bölgelere seyahatte sivrisineklerden korunmak esastır. Sıtma profilaksisi gidilecek yere göre değişir. Sıtma profilaksisinde kullanılan ilaçların birçoğu hamileler, kalp hastaları için tehlikelidir. Normal dozda sıtma ilacı küçük çocuklarda ölümcül yan etkiler yapabilir, bu nedenle sıtma ilaçlarının çocuklardan uzak tutulmaları gerekir. İlaçların seçimi ve dozajı konusunda doktora danışmak gerekir.

beyaz alanlar: Sıtmanın görülmediği bölgeler:
gri alanlar: Yüksek riskli sıtma alanları P. falciparum.
siyah alanlar: Sıtmanın görüldüğü düşük riskli alanlar.
|